Σε μια κίνηση-σταθμό για τη δημόσια υγεία και την προστασία του περιβάλλοντος, η Σουηδία αποφάσισε να λάβει δραστικά μέτρα απέναντι στα PFAS — τις επικίνδυνες χημικές ουσίες που είναι ευρέως γνωστές ως «παντοτινά χημικά» (forever chemicals). Χωρίς να περιμένει τις συχνά χρονοβόρες διαδικασίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η χώρα προχωρά αυτόνομα στη θεσμοθέτηση αυστηρής εθνικής απαγόρευσης.
Τι είναι τα PFAS και γιατί επικρατεί ανησυχία;
Οι υπερφθοροαλκυλιωμένες ουσίες (PFAS) χρησιμοποιούνται επί δεκαετίες σε εκατοντάδες καταναλωτικά προϊόντα χάρη στις αδιάβροχες και λιποαπωθητικές τους ιδιότητες. Το μεγάλο τους μειονέκτημα, όμως, είναι ότι δεν διασπώνται σχεδόν ποτέ στο περιβάλλον. Συσσωρεύονται στον υδροφόρο ορίζοντα, στο έδαφος και στον human οργανισμό, ενώ επιστημονικές μελέτες τις συνδέουν με σοβαρές παθήσεις, ορμονικές διαταραχές και προβλήματα στο ανοσοποιητικό σύστημα.
Ποια καθημερινά προϊόντα επηρεάζονται;
Η νέα σουηδική νομοθεσία στοχεύει στην οριστική απομάκρυνση των PFAS από ευρεία γκάμα προϊόντων της καθημερινότητάς μας, όπως:
- Ένδυση & Υπόδηση: Ρούχα και παπούτσια (ειδικά τα αδιάβροχα).
- Εξοπλισμό φροντίδας: Σπρέι αδιαβροχοποίησης και κεριά σκι (skidvalla).
- Οικιακά σκεύη: Αντικολλητικά τηγάνια και σκεύη μαγειρικής.
- Προσωπική φροντίδα: Καλλυντικά και προϊόντα περιποίησης.
Το χρονοδιάγραμμα της απαγόρευσης
Σύμφωνα με τον προγραμματισμό, η εθνική απαγόρευση προτείνεται να τεθεί σε πλήρη εφαρμογή από την 1η Ιανουαρίου 2028. Παρότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επεξεργάζεται τη δική της συνολική πρόταση για το 2027, η Σουηδία επιλέγει να ηγηθεί της προσπάθειας, δίνοντας το σύνθημα για μια αγορά ελεύθερη από τοξικές ουσίες.
