Από σήμερα, 1η Ιουλίου 2026, τίθεται σε ισχύ ένα μεγάλο πακέτο νέων νόμων και ρυθμίσεων στη Σουηδία που επηρεάζουν την καθημερινότητα, την οικονομία και την κοινωνική ζωή.
Οι σημαντικότερες αλλαγές που ξεχωρίζουν:
1. Καθημερινότητα & Οικονομία
- Προστασία των μετρητών: Τα σούπερ μάρκετ (matbutiker) και τα φαρμακεία είναι πλέον υποχρεωμένα να δέχονται χαρτονομίσματα και κέρματα. Επίσης, γίνεται πιο εύκολη η κατάθεση μετρητών μέσω των τραπεζών. Το μέτρο στοχεύει στην εξυπηρέτηση των ηλικιωμένων και στην ετοιμότητα του κράτους σε περίπτωση ψηφιακού κραhandling (system blackout).
- Μείωση φόρου στα καύσιμα: Μπαίνει σε ισχύ μια προσωρινή, επιπλέον μείωση στον φόρο διοξειδίου του άνθρακα για τη βενζίνη και το ντίζελ, η οποία θα διαρκέσει έως τις 30 Νοεμβρίου 2026. Η ελάφρυνση φτάνει τα 3 kronor ανά λίτρο (συμπεριλαμβανομένου του ΦΠΑ).
- Φθηνότερη παιδική φροντίδα (Barnomsorg): Για τον υπολογισμό των τροφείων σε παιδικούς σταθμούς και ολοήμερα (fritidshem), αφαιρούνται πλέον 10.000 kronor από το συνολικό οικογενειακό εισόδημα, μειώνοντας το ανώτατο όριο (maxtak) για τις οικογένειες.
- Τέλος στη δωρεάν ατέλεια για αγορές εκτός ΕΕ (Näthandel): Καταργείται η ατέλεια για δέματα αξίας κάτω των 150 ευρώ που έρχονται από χώρες εκτός ΕΕ (π.χ. Shein, Temu, Κίνα). Πλέον επιβάλλεται σταθερό τέλος εκτελωνισμού/δασμού 3 ευρώ ανά αντικείμενο.
- Μόνιμη φοροαπαλλαγή για φόρτιση ηλεκτρικών στο γραφείο: Η φόρτιση ηλεκτρικών ή υβριδικών οχημάτων στον χώρο εργασίας γίνεται πλέον μόνιμα απαλλαγμένη από τον φόρο παροχής (förmånsskatt).
2. Κοινωνία, Υγεία & Οικογένεια
- Απαιτήσεις σουηδικής γλώσσας στην φροντίδα ηλικιωμένων (Äldreomsorg): Οι δήμοι και οι ιδιώτες πάροχοι υποχρεούνται πλέον να διασφαλίζουν ότι όλο το προσωπικό έχει επαρκείς γνώσεις σουηδικών, ώστε να εγγυάται η ασφάλεια των ηλικιωμένων.
- Απαγόρευση γάμων μεταξύ συγγενών: Απαγορεύονται αυστηρά οι γάμοι μεταξύ ξαδέρφων (kusinäktenskap) καθώς και μεταξύ άλλων κοντινών συγγενών (όπως ετεροθαλή ή υιοθετημένα αδέρφια). Από αύριο, 2 Ιουλίου, καταργείται επίσης κάθε εξαίρεση αναγνώρισης πολυγαμικών γάμων που έχουν τελεστεί στο εξωτερικό.
- Αυστηροποίηση στα επιδόματα (Försörjningsstöd): Όποιος λαμβάνει κοινωνικό επίδομα για περισσότερους από 3 μήνες, είναι πλέον υποχρεωμένος να συμμετέχει σε δραστηριότητες/κατάρτιση για να το διατηρήσει, ενώ για λόγους ασθενείας απαιτείται πλέον ιατρικό πιστοποιητικό από την πρώτη ημέρα της ρύθμισης.
3. Διασκέδαση & Επιχειρήσεις
- Κατάργηση της «dansbandsmoms»: Ο ΦΠΑ για την είσοδο σε χορευτικές εκδηλώσεις (danstillställningar) μειώνεται δραματικά από το 25% στο 6%, εξισώνοντας τον χορό με τις υπόλοιπες πολιτιστικές δραστηριότητες (θέατρα, συναυλίες).
- Τέλος στην υποχρέωση σερβιρίσματος φαγητού για αλκοόλ: Καταργείται η αυστηρή προϋπόθεση που ανάγκαζε τα μπαρ/καφέ να διαθέτουν πλήρη κουζίνα και να σερβίρουν ζεστό φαγητό προκειμένου να πάρουν άδεια σερβιρίσματος αλκοόλ (serveringstillstånd).
- Νέος πτωχευτικός κώδικας: Μπαίνει σε ισχύ μια τεράστια μεταρρύθμιση στο πτωχευτικό δίκαιο (konkurslag) με σκοπό οι διαδικασίες να γίνονται πολύ πιο γρήγορα, ψηφιακά και με λιγότερη εμπλοκή των δικαστηρίων.
Σημείωση: Μέσα στις επόμενες δύο ημέρες (έως τις 3 Ιουλίου) θα ενεργοποιηθεί επίσης ο νόμος που επιτρέπει σε άτομα που καταδικάζονται σε φυλάκιση στη Σουηδία να εκτίουν μέρος της ποινής τους σε σωφρονιστικά ιδρύματα του εξωτερικού.
Ιωάννης Σιαπέρας
